Çalışmalarıyla Dünyanın En İyi Buluş Yapan 10 İnsanı Arasına Seçilen Doç. Dr. Hande Özdinler
Tıbbı gelişimi her geçen yıl daha da hızlanıyor, bu gelişimi büyük bir umutla bekleyen milyonlarca hasta var. Son yıllarda birçok hastalık için tedavi bulundu ancak hala tedavisi bulunmayan, yalnızca ilaçla gelişimi durdurulabilen ya da yavaşlatılan hastalıklar var. Tedavisinin bulunmamasının en büyük nedenlerinden biri de elbetteki sebebinin bulunamamış olması oluyor. Bu yüzden moleküler biyoloji, genetik bilimi ve beyin bilimi oldukça önemli alanlar oluyor. Bu alanlarda kendini geliştirmiş, başarılar elde etmiş ve birçok ödülün sahibi olmuş olan Doç. Dr. Hande Özdinler herkes için bir umut ışığı oldu. ALS hastalığı ile ilgili yürüttüğü çalışmalar ve tıp dünyasını heyecanlandıran buluşuyla dünyada adından söz ettiriyor.
Doç. Dr. Hande Özdinler Boğaziçi Üniversite’sinde Moleküler Biyoloji okuduktan sonra yine Boğaziçi’nde Genetik Biyoteknoloji üzerine yüksek lisans (master) yaptı. Yazdığı tezle Boğaziçi Üniversitesinden en iyi master tezi ödülünü aldıktan sonra doktora için Amerika’ya gitti. 3. Hücre Biyolojisi, Anatomi ve Sinirbilim dallarında doktorasını yaptıktan sonra Harvard Medical School Neurosurgery’de araştırmacı olarak çalışmaya başladı. Hardvard Harvard Center for Nervous System Repair ödülünü aldıktan sonra bilim araştırmacısı olarak çalışmaya devam etti.
Northwestern Üniversitesi açağı ALS araştırma merkezinin başına Hande Özdinler’i geçirmek istedi, teklifi kabul eden Özdinler araştırma merkezinin başkanlığını yaparak çalışmaya başladı.
ALS hastalığı, beyindeki ve omurilikteki motor (hareket) nöronlarının ölmesiyle kaslarda güçsüzlük olarak sonuçlanan bir hastalık. ALS hastalığı kişinin duygusal ya da zihinsel durumları üzerinde değil yalnızca fiziksel durumu üzerinde etkiler gösteriyor, Stephen Hawking ise ALS hastalığı denildiğinde ilk akla gelen isimlerden biridir.
Hastalık her hastada farklı bir mekanizmadan doğabiliyor, kullanılacak ilaç hastalığın hangi mekanizmayla ilişkili olduğuna göre değişebiliyor.
Hande Özdinler ve çalışma ekibi Northwestern’in ALS Araştırma Merkezi’nde; beyindeki nöronların neden öldüğünü, canlandırmak mümkün mü gibi başlıklar altında araştırmalar yapıyor.
Bu araştırmaların sonucunda Doç. Dr. Özdinler, dünyada ilk defa beyindeki motor nöronlarını “floresan” yöntemi ile izole ederek görmeyi sağlayan bir çalışma gerçekleştirdi. Bu çalışmanın sayesinde nöronların ölüm nedenlerinin hücresel, mekanizmasal ve genetik nedenleri doğruluk payı çok yüksek bir oranda incelenebilecek. Hande Özdinler direktörlüğündeki Dr. Javier Jara ve Dr. Barış Genç tarafından gerçekleştirilen çalışmada, Parkinson hastalığı ile bağlantılı olan genin yokluğunun; beyindeki motor-nöronları artan baskıya maruz bırakıp nörodejenerasyona yol açtığı bulundu.
2015 yılında uluslararası bilim alanında en çok takip edilen “International Innovation” dergisi, En İyi Buluş Yapan 10 Bilim Akedemisyenden biri olarak Doç. Dr. Hande Özdinler’i seçti.
Araştırmacılar Parkinson hastalığının yaygın nedeni olarak bilinen ve üst motor nöron kaybı olarak nitelenen “UCHL1 gen kaybı” olan bir fare tasarladı. Üst motor nöronlar beyin ile omuriliği birbirine bağlayıp ve ALS hastalığı sürecinde kaybediliyor. Bu yeni fare modeli, motor nöron zayıflığının moleküler mekanizmasını çözmeye yardım edebileceği gibi, beyin motor nöron sağlığını iyileştirecek ilaçların test edilmesinde yardımcı da olabilir.
Kaynak: listelist.com
